Thủ tục chung trong việc giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Đất đai 2013 được quy định như sau:

 

(Hình ảnh chỉ mang tính minh họa, nguồn: Internet)

Bước 1: Hòa giải cơ sở


Theo quy định tại Khoản 1 Điều 202 Luật Đất đai 2013 (LĐĐ 2013) thì các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

Bước 2: Xác định Tòa án có thẩm quyền:

Theo quy định tại Điều 163 Bộ luật dân sự năm 2005 (BLDS 2005) thì quyền tài sản là tài sản, do đó quyền sử dụng đất cũng là tài sản. Mặt khác theo quy định tại Khoản 2 Điều 25; điểm a, Khoản 1, Điều 33 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004 sửa đổi, bổ sung năm 2011 (BLTTDS 2004) thì thẩm quyền giải quyết tranh chấp vụ án dân sự về tranh chấp quyền sở hữu tài sản thuộc về Tòa án nhân dân quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TAND cấp huyện).
Nếu trong quan hệ tranh chấp có yếu tố đương sự nước ngoài theo quy định tại Khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP ngày 03/12/2012 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; hoặc có các tố phức tạp như: vụ án liên quan đến các lãnh đạo địa phương và nếu giải quyết ở TAND cấp huyện không đảm bảo khách quan; ... thì căn cứ Khoản 2 Điều 33, Khoản 2 Điều 34 BLTTDS 2004 thì TAND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (TAND cấp tỉnh) sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Mặt khác, căn cứ điểm c khoản 1 Điều 35 BLTTDS 2004 thì thầm quyền giải quyết các vụ án tranh chấp về quyền sử dụng đất là thuộc về TAND nơi có bất động sản. (đối với các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất thì thầm quyền thuộc về TAND nơi cư trú của bị đơn).
Trong trường hợp nếu bất động sản nằm ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu một trong số các Tòa án có bất động sản giải quyết (theo điểm i Khoản 1 Điều 36 BLTTDS 2004) nhưng phải làm cam kết không nộp đơn khởi kiện ở tòa án khác.


Bước 3: Xác định thời hiệu khởi kiện:


Căn cứ quy định tại điềm a Khoản 3 Điều 159 BLTTDS 2004 và hướng dẫn tại điểm a khoản 2 Điều 23 Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐTP thì trong vụ án tranh chấp về quyền sở hữu tài sản này không áp dụng thời hiệu khởi kiện.


Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ


+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc một trong các giấy tờ theo quy định tại Điều 100 LĐĐ 2013.
+ Bản án hoặc quyết định của TAND, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án; quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành;
+ Các giấy tờ xác nhận của cơ quan có thẩm quyền như: Quyết định cấp đất, bản án, quyết định của Tòa án… ( Trong trường hợp chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất);
+ Các biên bản giải quyết của cơ quan chức năng…
+ Biên bản hòa giải tại xã, phường.

 

NGUYỄN TIẾN LỘC